Wydawca treści Wydawca treści

REZERWATY PRZYRODY

Rezerwaty to wydzielone obszary o szczególnych wartościach przyrodniczych, zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym. Ogranicza się tam gospodarkę leśną. W Polsce mamy już ponad 1600 rezerwatów przyrody, które obejmują łącznie około 180 tysięcy ha, co stanowi ok 0,6% powierzchni lądowej kraju.

Starożyn – rezerwat leśny utworzony w 1960 r. na pow. 183,43 ha, powiększony do 298,43 ha w 1985 r. Obejmuje on jeden z najcenniejszych fragmentów Puszczy Augustowskiej o dużym zróżnicowaniu szaty roślinnej. Zgodnie z zapisem rozporządzenia powołującego rezerwat ( M.P. nr 32, poz. 135 ), celem ochrony jest „zachowanie grądu niskiego, lasu mieszanego i olsu w Puszczy Augustowskiej". Szczególnie okazale prezentują się zbiorowiska wielowarstwowych lasów grabowo - dębowych (grądów) z licznymi okazami drzew o wymiarach pomnikowych. Charakteryzują się one bogatym runem o silnie zaznaczonym aspekcie wiosennym. Zbiorowiska te odpowiadają siedliskowym typom lasu świeżego i lasu wilgotnego. Znaczne powierzchnie zajmuje też zespół leszczynowo – świerkowego lasu mieszanego, sosnowego boru trzęślicowego (wilgotnego) i olsu. Rezerwat jest miejscem stałego bytowania dużych ssaków kopytnych, można tu też spotkać wilka i rysia.

W granicach Nadleśnictwa Płaska znajduje się pięć rezerwatów przyrody; ich trzon stanowią ekosystemy leśne.

Mały Borek – leśny rezerwat częściowy powołany w 1959 r. Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego. Powierzchnia rezerwatu wynosi 90,53 ha. Celem ochrony jest zachowanie typowych dla obszaru Puszczy zbiorowisk borów sosnowych z dorodnymi drzewostanami sosnowymi z dużą domieszką świerka. W rezerwacie na niewielkiej powierzchni występują płaty olsu i sosnowego boru bagiennego na torfowisku wysokim.

Perkuć – rezerwat wodno-torfowiskowo-leśny, powołany w 1970r. na pow. 64,50 ha i powiększony do 209,82 ha w roku 1985. W skład rezerwatu wchodzi śródleśne, zarastające jezioro Kruglak oraz otaczające je torfowiska i lasy. Bardzo bogata jest roślinność torfowiskowa i wodna, obejmująca szereg rzadkich i ginących gatunków roślin. Wśród zbiorowisk leśnych dominują zespoły z grupy borów sosnowych i borów mieszanych, rzadziej leszczynowo-świerkowych lasów mieszanych i grądów. Na niewielkich powierzchniach spotyka się olsy i świerkowe bory torfowcowe.

Kuriańskie Bagno – rezerwat leśnotorfowiskowy, powołany w 1985r. Do czasu utworzenia rezerwatu Lasy Naturalne Puszczy Białowieskiej największy rezerwat leśny w kraju. W granicach Nadleśnictwa Płaska obejmuje powierzchnię 801,58 ha. Celem ochrony jest zachowanie dużego obszaru lasów odznaczających się wysokim stopniem naturalności oraz obecnością wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt. Obszar rezerwatu charakteryzuje się urozmaiconą rzeźbą terenu z licznymi wyniesieniami wydmowymi i zatorfionymi zagłębieniami. Płaty siedlisk bagiennych są zajęte przez różnorodne zbiorowiska leśne, od ubogich borów bagiennych, przez bory mieszane torfowcowe, sosnowo-brzozowe lasy bagienne do olsów. Rezerwat jest ostoją rzadkich i chronionych gatunków zwierząt; można tu spotkać m.in. wilka, rysia, bociana czarnego i ginącego w skali kraju głuszca, który ma tokowiska i gniazduje na obszarze rezerwatu.

Borsuki – rezerwat torfowiskowy utworzony w 2025 roku na pow. 178,11ha. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie torfowisk soligenicznych ze zbiorowiskami mszysto - turzycowymi wraz z otaczającymi je bagiennymi lasami i starodrzewem sosnowym. Rezerwat „Borsuki” obejmuje dobrze zachowane ekosystemy leśne i torfowiskowe. Torfowiska soligeniczne zajmują zbiorowiska mszysto-turzycowe, zarośla z brzozą niską Betula humilis, bagienne lasy – świerczyny na torfie, lasy sosnowo-brzozowe i olsy źródliskowe z unikatową florą roślin naczyniowych i mchów, a w otoczeniu dominuje starodrzew sosnowy z domieszką świerka oraz nielicznymi drzewami liściastymi. Starodrzew stanowi siedlisko rzadkich gatunków ptaków, gatunków saproksylicznych i porostów, ale również stabilizuje mikroklimat torfowiska. Torfowisko soligeniczne położone w centralnej części rezerwatu ma charakter pojeziorny. Pozostaje ono pod znacznym wpływem wód podziemnych napływających z mineralnej krawędzi obniżenia. Przedmiotowy obszar mokradłowy cechuje różnorodność zbiorowisk i zespołów je tworzących. Główną część torfowiska tworzą mechowiska zespołu Caricetum dioandrae z turzycą obłą Carex diandra, bobrkiem trójlistkowym Menyanthes trifoliata, haczykowcem błyszczącym Hamatocaulis vernicosus, mokradłoszką zaostrzoną Calliergonella cuspidata.